Festiwal Matematyki 2026

Jak matematyka pomaga zrozumieć epidemię? Czy można przewidzieć, jak szybko rozprzestrzeni się choroba, kiedy pojawi się szczyt zachorowań i dlaczego czasem jeden model wystarcza, a czasem trzeba stworzyć znacznie bardziej skomplikowany? Nadal to pole do badań tak matematycznych, jak i biologicznych 🙂

Podczas wykładu prześledzimy rozwój matematycznych modeli epidemii – od prostego modelu wzrostu populacji Thomasa Malthusa, przez klasyczny model SIR, aż po współczesne modele uwzględniające m.in. osoby bezobjawowe, izolację, opóźnienia i różne rodzaje kontaktów między ludźmi.
Na przykładach rzeczywistych epidemii zobaczymy, kiedy matematyczne modele dobrze opisywały rzeczywistość, a kiedy pokazywały swoje ograniczenia i prowadziły do powstawania kolejnych, bardziej realistycznych modeli.

Nie będzie potrzebna zaawansowana matematyka – najważniejsze będzie myślenie matematyczne, intuicja i próba odpowiedzi na pytanie: co można wywnioskować o epidemii, zanim jeszcze ją dobrze poznamy? Dla kogo skierowany: uczniowie szkół ponadpodstawowych, wskazane profile matematyczne, biologiczne lub informatyczne…

Wykład stanowić będzie subiektywny przegląd najważniejszych pojęć współczesnej matematyki. Zaprezentowana „lista przebojów” stanie się pretekstem do pokazania, że o randze idei świadczy przede wszystkim jej matematyczna jakość – zdolność do opisywania świata w sposób elegancki i precyzyjny. Przyjrzymy się różnorodnym pojęciom: od tych, które kojarzy każde dziecko, po te, których nie uczy się w szkole. Zobaczymy, jak matematycy sformalizowali i uogólnili każde z nich do granic możliwości, udowadniając, że zgodnie z hasłem Cantora: „Istota matematyki zawiera się w jej wolności!”.

Jesteśmy dziś świadkami powszechnego zastosowania sztucznej inteligencji w niemal każdej dziedzinie życia — nie inaczej jest w astronomii. Metody oparte na sztucznej inteligencji zostały już z powodzeniem wdrożone w wielu projektach badawczych.
Podczas wykładu opowiem między innymi o tym, w jaki sposób sztuczna inteligencja wspiera automatyczną analizę dużych zbiorów danych astronomicznych, umożliwia wykrywanie potencjalnych planet pozasłonecznych, pomaga w klasyfikacji galaktyk oraz wspiera poszukiwanie anomalii w sygnałach docierających z Kosmosu.

Wykład połączony z pokazem przedstawia twierdzenie Talesa i jego zastosowania wykorzystujące cyrkle i pantografy.